Podatki 2026 – co naprawdę się zmieni, a co (na szczęście) nie wejdzie?

Końcówka roku to tradycyjny wysyp nagłówków w stylu:

„Od 2026 koniec optymalizacji!”, „Podatnicy dostaną po kieszeni!”, „Nowe 17% ryczałtu dla usług!”

Problem w tym, że część z tych straszaków opiera się na projektach, które… nie zdążyły przejść całej ścieżki legislacyjnej.

W tym wpisie spokojnie rozdzielam dwie kategorie:

  1. Zmiany, które na 100% wchodzą od 2026 r. – bo ustawy już są w Dzienniku Ustaw.
  2. Zmiany, które NIE wejdą od 1.01.2026 r. – w tym słynne 17% ryczałtu dla usług na rzecz spółki powiązanej, zaostrzenie ulgi mieszkaniowej i darowizn.
  1. Co na 100% wchodzi od 2026 r. (już jest w przepisach)

1) Wyższy limit zwolnienia z VAT – 240 000 zł

Od 1 stycznia 2026 r. limit obrotu uprawniający do zwolnienia podmiotowego z VAT rośnie z 200 000 zł do 240 000 zł rocznie.
Wynika to z nowelizacji ustawy o VAT opublikowanej w Dzienniku Ustaw

Dla kogo to ważne?

  • dla drobnych JDG, freelancerów, usług lokalnych,
  • dla osób, które są „na granicy” bycia VAT-owcem.

Co warto zrobić?

  • policzyć, czy przy wyższym limicie korzystniej zostać „bez VAT”, czy jednak wejść w VAT (np. przy wysokich kosztach / kontrahentach-B2B).

2) Działalność nierejestrowana – nowy, kwartalny limit

Od 2026 r. zmienia się zasada liczenia limitu dla działalności nierejestrowanej:

  • zamiast limitu miesięcznego, pojawia się limit kwartalny,
  • przychód w kwartale nie może przekroczyć 225% minimalnego wynagrodzenia.

To ułatwienie dla osób „testujących” swój pomysł na biznes bez formalnej rejestracji.

3) Elektroniczna KPiR i ryczałt + nowe JPK dla PIT

Od 1 stycznia 2026 r. część podatników PIT wejdzie w nową rzeczywistość:

  • KPiR i ewidencja przychodów muszą być prowadzone wyłącznie elektronicznie, w programie komputerowym,
  • pojawiają się nowe struktury:
    • JPK_PKPIR – dla podatkowej księgi przychodów i rozchodów,
    • JPK_EWP – dla ryczałtu,
    • JPK_ST – dla środków trwałych.

Pierwsza obowiązkowa wysyłka tych plików do urzędu będzie dopiero w 2027 r. za rok 2026, ale:

sposób prowadzenia ksiąg zmienia się już od 1.01.2026 r.

To oznacza koniec „papierowej KPiR” i Excela jako głównego narzędzia.

4) JPK_CIT – kolejna fala cyfrowego raportowania

Cyfryzacja obejmuje także spółki na CIT. Ministerstwo Finansów rozłożyło wdrożenie JPK_CIT na etapy:

  • od 2025 – największe podmioty,
  • od roku podatkowego rozpoczynającego się w 2026 r. – kolejna grupa podatników CIT oraz niektóre spółki osobowe i PIT-owcy na księgach rachunkowych,
  • od 2027 – pozostali.

Jeżeli ktoś prowadzi sp. z o.o. lub większą spółkę osobową – 2026 może być pierwszym rokiem, za który trzeba będzie przygotować szczegółowe JPK z ksiąg rachunkowych.

5) KSeF – obowiązkowe e-faktury w 2026 r.

Choć dokładne daty wejścia obowiązku KSeF różnią się w zależności od wielkości podatnika, jedno jest pewne:

2026 r. to rok, w którym KSeF staje się obowiązkowy dla przedsiębiorców

Ustawy przesuwające termin obowiązkowego KSeF są już w Dzienniku Ustaw, a Ministerstwo Finansów wprost komunikuje, że system stanie się standardem od 2026 r.

To oznacza koniec faktur w Wordzie, część PDF-ów też odejdzie do lamusa – standardem będzie faktura ustrukturyzowana.

6) Samochody osobowe – nowe limity kosztowe 225 / 150 / 100 tys. zł

Od 1 stycznia 2026 r. wchodzi w życie „stary” przepis z odroczonym terminem, który zmienia limit zaliczenia w koszty wartości samochodów osobowych:

  • 225 000 zł – auta elektryczne i wodorowe,
  • 150 000 zł – auta o emisji poniżej 50 g CO₂/km (w praktyce wybrane hybrydy plug-in),
  • 100 000 zł – wszystkie pozostałe auta osobowe (spalinowe i większość hybryd).

Limity te dotyczą:

  • amortyzacji,
  • rat leasingu / najmu / dzierżawy,
  • dobrowolnych ubezpieczeń AC / GAP (w części przekraczającej limit).

W praktyce: zakup droższego auta spalinowego „na firmę” po 1.01.2026 r. będzie podatkowo mniej korzystny niż wcześniej.

  1. Co NIE wejdzie od 1.01.2026 r. – ulga mieszkaniowa, darowizny, 17% ryczałtu

Wszystkie poniższe zmiany były elementem dużego, rządowego projektu UD116 – nowelizacji ustaw o PIT i CIT. Projekt ten:

  • nie został przyjęty przez rząd,
  • nie trafił do Sejmu,
  • nie ma go w Dzienniku Ustaw,
  • a niekorzystne zmiany w podatkach rocznych muszą być ogłoszone do 30 listopada roku poprzedniego.

Business Insider, pit.pl i liczne kancelarie podatkowe potwierdzają, że pakiet UD116 nie wejdzie od 1.01.2026 r. – MF samo przyznaje, że celuje raczej w 1.01.2027.

Co to znaczy w praktyce?

1) Ulga mieszkaniowa – bez rewolucji w 2026 r.

Projekt UD116 przewidywał m.in.:

  • ograniczenie ulgi mieszkaniowej tylko do podatnika, który nie ma innego lokalu mieszkalnego,
  • zaostrzenie definicji „własnych celów mieszkaniowych”.

Ponieważ projekt nie stał się ustawą:

w 2026 r. ulga mieszkaniowa działa po staremu
– sprzedaż nieruchomości przed 5 latami + przeznaczenie przychodu na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat wciąż pozwala uniknąć PIT.

2) Darowizny – w tym auta po leasingu – bez 3-letniej blokady

Projekt przewidywał m.in.:

  • że sprzedaż auta poleasingowego otrzymanego w darowiźnie od najbliższej rodziny byłaby bez PIT dopiero po 3 latach,
  • że ogólnie sprzedaż rzeczy ruchomych otrzymanych w darowiźnie miałaby być poza PIT dopiero po 3 latach, zamiast obecnych 6 miesięcy.

Ponieważ UD116 nie wchodzi:

  • nadal obowiązuje 6-miesięczny okres dla rzeczy ruchomych (w tym samochodów),
  • nadal obowiązuje 5-letni okres dla nieruchomości z możliwością ulgi mieszkaniowej,
  • tzw. „rodzinny schemat” przy autach po leasingu nie został zlikwidowany na 2026 r.

3) 17% ryczałtu dla usług na rzecz spółki powiązanej – NIE wejdzie od 2026

To jest punkt, o który wielu klientów pyta wprost.

Projekt UD116 przewidywał, że:

  • jeśli podatnik rozliczający się ryczałtem świadczy określone usługi na rzecz podmiotu powiązanego (np. „własnej” spółki z o.o.),
  • to przychód z tych usług miałby być opodatkowany jednolitą stawką 17%,
  • nawet jeśli normalnie dla tych usług przysługiwałaby niższa stawka (8,5%, 12% itd.).

Wiele portali pisało o tym jako o „pewnej” zmianie od 2026 r. – ALE:

  • Business Insider wprost wskazuje, że pakiet uszczelniający PIT i CIT (w tym 17% ryczałtu) nie wejdzie w życie od 1.01.2026 r., ponieważ projekt nie został nawet przyjęty przez rząd i nie ma szans na spełnienie terminów publikacji.

Wniosek:
od 1 stycznia 2026 r. NIE wejdzie w życie 17% ryczałt dla usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych.
Ryczałtowcy nadal stosują dotychczasowe stawki – z całym obecnym katalogiem stawek od 3% do 15%.

To nie znaczy, że pomysł zniknął – MF otwarcie mówi o planach przesunięcia pakietu UD116 na 2027 r., ale to temat na kolejny rok.

  1. Co z tego wynika dla przedsiębiorcy w 2026 r.?

Po pierwsze – mniej paniki, więcej planowania.

  • Ulga mieszkaniowa – bez rewolucji na 2026.
  • Darowizny (w tym auta z leasingu) – bez nowych 3-letnich blokad.
  • 17% ryczałtu dla usług na rzecz spółek powiązanych – nie wejdzie od 1.01.2026 r.

Po drugie – są zmiany techniczne, które trzeba ogarnąć:

  • KSeF – trzeba przygotować systemy, procedury i nawyki.
  • Elektroniczne księgi i nowe JPK dla PIT – koniec papieru i „luźnego Excela”.
  • JPK_CIT – szczególnie dla spółek, które wchodzą do kolejnej fali od 2026 r.
  • Limit 240 000 zł dla zwolnienia z VAT – warto przeliczyć strategię.
  • Nowe limity 225/150/100 tys. zł dla samochodów – decyzja o zakupie / leasingu droższego auta spalinowego naprawdę ma deadline.
  1. Co możesz zrobić już teraz?
  1. Przejrzeć swoją sytuację podatkową na 2026 r.
    • forma opodatkowania (skala, liniówka, ryczałt),
    • struktura działalności (JDG vs spółka),
    • planowane inwestycje (auto, nieruchomości).
  2. Porozmawiać z biurem rachunkowym o KSeF i JPK.
    • jak będziesz wystawiać i odbierać faktury,
    • jak Twoje księgi zostaną dostosowane do nowych wymogów.
  3. Zaplanować większe ruchy – zakup auta, sprzedaż mieszkania, darowizny – z wyprzedzeniem.
    • 2026 to jeszcze „świat starych zasad” w wielu obszarach – można mądrze z niego skorzystać.

Jeśli chcesz, żebyśmy przeanalizowali Twoją sytuację konkretnie – na liczbach (np. czy opłaca Ci się wejść w VAT, jak ułożyć leasing auta, czy ryczałt nadal jest najlepszy), odezwij się do nas.

W Księgowa Wawer na bieżąco śledzimy, które zmiany są tylko w projektach, a które naprawdę trafiają do Dziennika Ustaw – i przekładamy to na język konkretnych decyzji w Twojej firmie.